Gids

Krachttraining na je 50e: waarom het ertoe doet en hoe je begint

Krachttraining is een van de nuttigste dingen die je kunt doen naarmate je ouder wordt. Spieren en kracht reageren nog op training als je vijftig of zestig bent, en ver daarna, en de Wereldgezondheidsorganisatie raadt op elke volwassen leeftijd spierversterkende activiteit aan voor alle grote spiergroepen, op minstens twee dagen per week.

Een meta-analyse uit 2011 van 49 studies met 1.328 volwassenen van 50 jaar en ouder vond dat krachttraining gemiddeld 1,1 kg vetvrije massa opleverde, en meer bij programma’s met meer volume (Peterson, Sen en Gordon, 2011). Het standpunt uit 2019 van de Amerikaanse National Strength and Conditioning Association noemt krachttraining een krachtig middel tegen het leeftijdsgebonden verlies van spiermassa en kracht (Fragala et al., 2019).

Begin lichter dan je denkt nodig te hebben, bouw rustig op en blijf het doen. De winst komt uit jaren van regelmatig trainen, niet uit één zware sessie.

Waarom het met de jaren belangrijker wordt

Vanaf de middelbare leeftijd nemen spiermassa en kracht geleidelijk af, en sneller zonder training. Krachttraining remt die afname en kan een deel ervan terugdraaien: in één studie werden bewoners van een woonzorgcentrum van rond de 90 jaar na acht weken training gemiddeld 174% sterker (Fiatarone et al., 1990).

De winst is praktisch: trappen oplopen, boodschappen dragen, uit een lage stoel opstaan. Vanaf 65 raadt de WHO bovendien activiteiten aan die evenwicht en kracht combineren, op minstens drie dagen per week, omdat ze vallen helpen voorkomen.

Zo begin je

  1. Overleg eerst met je arts als je een hartaandoening hebt, een hoge bloeddruk die niet onder controle is, een recente operatie, of klachten zoals pijn op de borst of duizeligheid bij inspanning.
  2. Begin met twee fullbody-sessies per week: een leg press of squat naar een stoel, een roeibeweging, een borstpers, een heupscharnier en iets voor je evenwicht.
  3. Gebruik een gewicht dat je 12 tot 15 keer kunt tillen en stop de eerste weken enkele herhalingen daarvoor, terwijl je de bewegingen leert.
  4. Voeg in kleine stappen gewicht of herhalingen toe zodra een beweging stabiel voelt. Trage vooruitgang is nog steeds vooruitgang, en het soort dat blijft.

Om in gedachten te houden

  • Herstel kan wat langer duren, dus twee of drie sessies per week werkt meestal beter dan meer.
  • Machines zijn een goede start: ze sturen de beweging en laten je het gewicht in kleine stappen aanpassen.
  • Gewrichtsongemak dat wegtrekt tijdens de opwarming komt vaak voor; scherpe pijn, of pijn die tijdens een set erger wordt, is een reden om te stoppen en de oefening aan te passen.
  • Ook eiwit telt. Oudere spieren reageren meestal het best op een behoorlijke portie eiwit bij elke maaltijd.

Bijgewerkt

Bronnen

De studies zijn in het Engels gepubliceerd.

  1. Peterson MD, Sen A, Gordon PM (2011). Influence of resistance exercise on lean body mass in aging adults: a meta-analysis. Medicine & Science in Sports & Exercise.
  2. Fragala MS, Cadore EL, Dorgo S, et al. (2019). Resistance Training for Older Adults: Position Statement From the National Strength and Conditioning Association. Journal of Strength and Conditioning Research.
  3. Fiatarone MA, Marks EC, Ryan ND, Meredith CN, Lipsitz LA, Evans WJ (1990). High-intensity strength training in nonagenarians. Effects on skeletal muscle. JAMA.
  4. Bull FC, Al-Ansari SS, Biddle S, et al. (2020). World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. British Journal of Sports Medicine.

FAQ

Veelgestelde vragen

Is het te laat om op je 60e of 70e te beginnen?

Nee. Wie later in het leven begint, wint nog steeds kracht en spiermassa, vaak snel in de eerste maanden, omdat het vertrekpunt lager ligt.

Is trainen met gewichten veilig voor mijn botten?

Voor de meeste mensen helpt het. Krachttraining belast ook de botten, en dat ondersteunt de botgezondheid. Heb je osteoporose, vraag dan aan een arts of kinesitherapeut welke oefeningen bij je passen.

Heb ik een fitnesscentrum nodig?

In het begin niet. Squats naar een stoel, push-ups tegen de muur, weerstandselastieken en een paar lichte dumbbells brengen je thuis al ver. Een fitnesscentrum maakt het makkelijker om op termijn verder op te bouwen.

Begin te trainen met PushBeyond

Gratis op iPhone en Android. Geen abonnement.